Amerika’da Lisans Eğitimi ve Başvurular

Öncelikle şunu belirtmek isterim ki Amerikadaki üniversiteler Türkiyeye göre daha bağımsız ve bir çok konuda da daha esnektir. Bağımsızdırlar çünkü her üniversite başvuru kriterlerini ve standartlarını kendi belirler. Bir üniversitede okumak o üniversiteye yerleştirilmiş olmayı değil o üniversiteden kabul yani “Acceptance” almayı gerektirir. Başvuru tarihi, girilmesi gereken sınavlar, gerekli evraklar, referans mektupları vb tüm herşeyi her üniversite kendisi belirler dolayısıyla girmek istediğiniz üniversitenin sizden istemiş olduğu koşullara ve belgelere göre başvurunu yapılır. Bu konuda bilinmesi gereken terimlerin karşılığını yeri geldiğinde yazmaya çalışacağım. Lisans eğitimi “undergraduate” yüksek lisans eğitimi ise “graduate” olarak anlandırılır.

Başvuru sürecinde izlenmesi gereken sırayı madde madde sıralarsak;

1-Başvuru yapmayı düşündüğümüz üniversitelerin seçimi;

Üniversite seçiminde bulunurken üniversitenin kalitesi, burs imkanları, gerekli olan sınav ve evraklar, ve tabi ki ne derece iyi bir sınav sonucuna göre aldığı önemli olan başlıca etkenlerdir. Üniversitelerin detaylı bilgilerini içeren, bunların “ranking” ini yani değerlendirmesini yapan, karşılaştıran ve size bir çok bilgi sunabilecek bir çok kitap vardır

Bunlardan birkaçı şunlardır.

a)    U.S. News America’s Best Colleges 2007 – Amerika genelinde üniversitelerin değerlendirmesini yapan en popüler olan kurum hazırlamış olduğu kitap. Kitap bölüm dallarına, üniversitelerin bulunduğu yere, ve genel seviye gibi kategoriler olmak üzere Amerikadan bulunan üniversitelerin sıralamasını, değerlendirmesini yapar.Daha fazla bilgi için

http://www.usnews.com/usnews/edu/college/rankings/rankindex_brief.php

b)    Barron’s Profiles of American Colleges

http://ec3.images-amazon.com/images/P/0764179039.01._SS500_SCLZZZZZZZ_V1134158355_.jpg

c)     Collegeboard’s 2007 College Handbooks

http://ec1.images

amazon.com/images/P/0874477646.01._SS500_SCLZZZZZZZ_V1137380342_.jpg

d)    The princeton review’s The Best 361 Colleges, 2007 Edition

http://ec3.images

amazon.com/images/P/0375765581.01._SS500_SCLZZZZZZZ_V61338919_.jpg

2- Başvuru yapmak istediğiniz üniversitelerin “Academic Calendar” yani Akademik Takvimi;

Başvurulardan önce ilk temin edilmesi gerekenler arasında üniversite başvurularında son başvuru tarihi gibi önemli tarihlere riayet etmeniz ve buna göre hareket etmeniz için gerekli olan önemli tarihlerin takvimi vardır. Bunlar arasında en önemli tarih son başvuru tarihi yani “Deadline” dır. Amerika genelinde kaliteli üniversitelerin bir çoğunun son başvuru tarihi Eylülde başlayacak olan dönem yani “Fall term” için bir önceki 1 Ocaktır. Yani Eylül 2007 de başlayacak eğitim dönemi için başvurular 1 Ocak 2007 de sonlandırılmalıdır. Bu tabi ki her üniversiteyi kapsamaz ancak iyi, kaliteli ve burs imkanları olan üniversiteler için bu genelde böyledir.

3- İngilizce Eğitimi ve TOEFL;

Öncelikle kendi ingilizce seviyenizi belirleyip, yine başvurmayı düşündüğünüz üniversite veya üniversitelere göre akademik takviminize bakarak ingilizcenizi geliştirmeniz ve bir noktaya getirmeniz gereklidir. Yurt içinde veya yurt dışında mı ingilizcenizi geliştirmenin daha faydalı olduğunu sormak isterseniz, ingilizceniz belli bir seviyeye, “Intermediate” veya “Advanced” seviyesine, ulaşmadan yurt dışında dil eğitimi için gitmenin çok fazla getirisi olmayabilir. Elbetteki yurt dışında bulunmak dilin geliştirilmesi noktasında daha uygun bir ortamdır ancak hem kendinizin zorluk çekmemeniz için hem de sizin eğitimden aldığınız verimi en üst seviyeye çıkarabilmeniz için temel ingilizce eğitimini Türkiyede aldıktan sonra gitmek daha faydalı olacaktır.

TOEFL ve puan sistemi.

(Yeni sistem hakkında çok bir bilgi sahibi olmadığım için size eski sistem hakkında bilgi vereceğim bu size yeni sistemi anlama ve değerlendirme noktasında bir fikir verecektir.)

Eski Toefl 4 bölümden oluşuyor

1-    Listening

2-    Structure(Grammar)

3-    Reading

4-    Writing

Toefl puan sistemine gelince 600=> 250

550=> 213 ‘e karşılık gelir.

Toefl dan almış olduğunuz bir 213  yani (550) puan sizin Amerikada bulunan bir çok üniversiteye girmenizde yeterlidir. Ancak bunların sadece bir kısmı 250 (600) sonucu ararlar ki o da çok nadirdir. Ama tabi ne kadar iyi puan alırsanız kabul almanız o derece muhtemeldir. Bildiğiniz gibi yeni sistemde “Structure” yani grammer in yerini “Speaking” yani “Konuşma” aldı ve sınav ve puanlandırma sisteminde de ufak bazı değişiklikler oldu. Bu konu hakkında çok bilgi sahibi olmadığım için yardımcı olamayacağım.

Bu konuda daha detaylı bildiyi aşağıdaki internet sitelerinden temin edebilirsiniz.

www.ets.org/toefl/

4- Üniversiye girmek için girilmesi gereken sınavlar;

Şunu söylemek isterim ki Amerikadaki üniversitelerden kabul alma sisteminde hiç bir zaman başvuru yapmak veya başvurunun değerlendirilmeye alınması için belli bir sınav barajının aşılması diye bir uygulama yoktur. Siz sınavlara girersiniz ve sonuçlar açıklandıktan sonra test merkezine telefon açarak veya internetten sınav sonuçlarınızın başvuru yapmış olduğunuz üniversitelere gönderilmesini sağlayabilirsiniz.

Amerika genelindeki bir çok kaliteli üniversite sizden hem SAT I: Reasoning hem de SAT II: Subjects testlerine girmenizi şart koşar. Ancak üniversitelerin büyük bir kısmı, iyi, orta ve düşük seviyedeki üniversiteler sadece “SAT I” testini yeterli görürler.

Sınavların hangi bölümlerden oluştuğuna gelince, eski sistemde ve yeni sistem arasında yapılan değişiklik sonucu SAT I: Math sınav soruları biraz daha zorlaştırılmış ve SAT II sınav bölümleri arasında bulunan Writing, SAT I sınavına kaydırılmıştır.

Şu an ki hali ile;

SAT I

-          Verbal  (Sözel)

-          Math    (Matematik)

-          Writing (Kompozisyon)

SAT II

-          Math Level   III

-          Math Level  II

-          Physics

-          Chemistry

-          Biology

-          Spanish

-          French

-          German

-          Japanese

-          Chinese

-          World History

-          U.S. History

-          English Literature

Konularını içerir. SAT I sınavı standarttır ve içindeki tüm bölümlerden sınava tabi tutulursunuz. Fakat SAT II bir subjects testtir ve sadece girmek istediğiniz üniversite veya üniversitelerin sizi mesul tuttuğu bölümlerden sınava girersiniz. Bu sınavlar yılda 7 defa yapılır ve her seferinde yalnızca birine girebilirsiniz. SAT II sınavında her girişte en fazla 3 konudan sınava tabi tutulabilirsiniz. Aynı sınava iki kez de girilebilir. Test tarihleri ve son başvuru tarihlerini hakkında bilgiyi aşağıdaki linkten temin edebilirsiniz.

http://www.collegeboard.com/student/testing/sat/calenfees.html

SAT sınavları hakkında daha detaylı bilgi, sınav sonuçlarınızın üniversiteye gönderilmesi ve okul başvuruları için şu link e bakmanızda fayda var.

http://www.collegeboard.com/

Son olarak SAT sınavlarına nasıl hazırlanılacağı hususunda, SAT I sınavı kolay bir sınavdır ve Türkiyede herhangi bir lisede eğitim görmüş herhangi bir öğrencinin sadece önceden sınavda çıkmış olan soruları çözüp alıştırma yapması yeterli olacaktır. SAT II sınavı ise biraz daha zordur ve daha fazla konuyu kapsar. Bu sınavlara hazırlanmak noktasında faydalanacağınız 2 adres vardır.

1- College Board un kitapları (SAT sınavını hazırlayan kurum)

2- Bunun dışındaki özel kurumların hazırladıkları kitaplar;

-Barron’s

-Princeton-Kaplan

-Diğerleri

Bunlar arasında size en çok faydası olacak olan College board ve Barron’s un

kitaplarıdır. Bu kitaplar hakkında daha fazla bilgi için;

http://www.collegeboard.com/student/testing/sat/prep_one/prep_one.html

http://www.amazon.com/s/ref=nb_ss_gw/002-1501080-5434465?url=search-alias%3Daps&field-keywords=Barron%27s+SAT&Go.x=0&Go.y=0&Go=Go

http://www.amazon.com/s/ref=nb_ss_gw/002-1501080-5434465?url=search-alias%3Daps&field-keywords=Princeton+SAT&Go.x=0&Go.y=0&Go=Go

http://www.amazon.com/s/ref=nb_ss_gw/002-1501080-5434465?url=search-alias%3Daps&field-keywords=Kaplan+SAT&Go.x=0&Go.y=0&Go=Go

5- Üniversite Başvuru Formları

Her üniversitenin kendi başvuru formunu temin edip bunu doldurmanız gerekir. Ancak “Common Application” adında bir kurum un hazırlamış olduğu genel formu doldurmanız bir kısım üniversitelerin kabul ettiği bir yöntemdir. Bu formu internetten sadece bir kere doldurup yine bu formu kabul eden başvuru yapmayı planladığınız üniversitelere internet üzerinden gönderebilir ayrıca forma ek olarak hazırlanması gereken ek evrakları (Supplementary documents) burdan yazırıp posta yoluyla gönderebilir ve evrak takibi yapabilirsiniz. Aynı şekilde SAT sınavlarını düzenleyen “College Board” kurumunun okul başvuruları, formları ve evrakların gönderiminde size yardımcı olacak bir hizmeti de vardır. Bu hususta daha fazla bilgiye şu linkten ulaşabilirsiniz;

http://www.commonapp.org/

http://www.collegeboard.com/

6- Başvuruda gerekeli olan evraklar;

Bir çok üniversitenin sizden isteyeceği standart başvuru evrakları şunlardır;

a)    Lise Transcripti ve Tercümesi

b)    Eğer okuldan mezun olmuşsanız Diplomanız ve Tercümesi

c)     Biri sözel biri sayısal olmak üzere lise öğretmenlerinden alacağınız referans mektupları.

d)    Okul danışmanınız veya müdür yardımcısından alacağınız referans mektubu

e)    Müfredat dışı yapılan aktiviteler hakkında bilgi ve eğer varsa bundan elde ettiğiniz sertifika, verilen bir yazı vs. (Fen, Matematik klübü, tarih klübü, izcilik, dergi çalışmaları gibi katılmış olduğunuz faaliyetler )*

f)      Akademik olarak elde ettiğiniz bir başarı varsa bunun sonucunda elde ettiğiniz sertifika, belge. Olimpiyat derecesi, okul birinciliği, üniversite sınavında almış olduğunuz derece gibi. (Okuldan almış olduğunuz takdir veya teşekkür belgeleri de kullanılabilir)*

g)    Daha önce bir iş tecrübeniz varsa bunun hakkında bilgi niteliğinde bir yazı veya muktup*

h)    Okul profili; okumuş olduğunuz lise hakkında genel bir bilgi içeren kitapçık veya broşür*

i)       Common application a ek olarak doldurulması gereken bir form varsa (supplementary form) bu formun doldurulması

*: Okulların sizi zorunlu tutmadığı fakat sunulmasında size artı getirecek olan belgeler.

7- “Financial Aid” yani Burs imkanları

Amerikadaki üniversitelere genel olarak baktığımızda uluslararası lisans öğrencilerine bir burs sağlamadığını görürüz. Ancak bu hepsi için böyle değildir. Burs imkanlarını kategorize etmemiz gerekirse bunu 3’e ayırabiliriz:

a)    Amerika genelindeki kaliteli, en iyiler arasında bulunan üniversiteler için burs kaygısı yoktur ve burs imkanları bir çoğunda “need-based” dır yani ihtiyaç baz alınarak burs verilir. Bu tip üniversitelere ihtiyacınız olduğunu kanıtladığınız zaman burs noktasında bir sıkıntı çekmezsiniz. Önemli olan bu üniversitelerden kabul belgesini almaktır. Bu üniversitelerin bir kısmını sıralamak gerekirse şunları sayabiliriz.

1- Massachusetts Institute of Technology (MIT)

2- Harvard University

3- Standford University

4- California Institute of Technology

5- Cornell University

6- Colgate University

7- Yale University

8- Northwestern University

9- Duke University

10- Colgate University

11- Princeton University

12- University of Chicago

13- Georgetown University

14- University of California-Berkeley

15- Darthmouth College

...

b)    Kazanmış olduğunuz akademik bir başarıdan dolayı size üniversite tarafından verilen burs. Orta veya orta üstü seviyedeki üniversiteler normalde uluslararası öğrencilere burs vermiyor olmasına rağmen, SAT sınavlarında başarılı olmuş olduğunu gördükleri ve okula burslu olarak kabul ettiklerinde okula katkıları olup okulun başarı seviyesini yukarıya çıkacağını düşündükleri, gördükleri öğrencilere direk dekanlıktan burs teklifinde bulunabilirler.

c) Özel burs veren kurumlardan alabileceğiniz burslar; bazı özel eğitim kurumları

kriterlerine uyan öğrencilere burs imkanları sunarlar. Bu konuda bir çok farklı kurum vardır

ancak hangilerinin size uyduğu ve ne gibi seçenekler sundukları araştırılmalıdır. Bu konuda daha fazla bilgiyi şu kitapdan alabilirsiniz;

-College Board Guide to Getting Financial Aid 2007

http://www.amazon.com/gp/product/images/0874477662/ref=dp_image_0/002-1501080-5434465?ie=UTF8&n=283155&s=books

8- “Acceptance” sonrası Kayıt ve Vize işlemleri

Okuldan “acceptance” belgesini alıp size gönderilmiş olan evraklarla okula kayıt formunu doldurup ekine de bankadan alcağınız son 3 aylık banka extresini (eğer burs kazanmışsanız sponsorunuz dan alcağınız banka yazısını) ekleyerek okula gönderdiğiniz zaman onlar size “I-20” diye adlandırılan bir öğrenci belgesi niteliğinde sizin Amerikada uluslararası öğrenci olmanızı, bu süre zarfında da orda yasal olarak kalabileceğinizi belirten bir belge gönderecektir.

Bu “I-20” belgesi olmadan öğrenci vizesine başvuru yapamazsınız. Bu belgeyi temin ettikten sonra bankadan gelen yazının bir kopyası, formlar vs konsolosluğun sizden istemiş olduğu diğer tüm evraklarla birlikte vizeye başvurup “F-1” tipi yani öğrenci vizesi temin edilir. Konsolosluk işlemleri ve vize hakkında daha detaylı bilgi için;

http://istanbul.usconsulate.gov/

Ebubekir Sıddık Solmaz

msn: ebusolmaz1984@hotmail.com

e-mail: ebubekir.solmaz@duralex-int.com

tel: 0533 310 8490